Evin İlham Durağı Yazılar

Rüzgar İsimleri Nereden Gelir? Toplumsal Cinsiyet, Çeşitlilik ve Sosyal Adalet Perspektifinden Bir Bakış Rüzgar isimleri, genellikle doğa ile ilişkili, hatta bazen mistik anlamlar taşıyan kavramlardır. Ancak, rüzgarların isimlerinin bir toplumsal cinsiyet ve sosyal adalet meselesiyle nasıl bir bağlantısı olabilir? İlk bakışta basit bir doğa olayı gibi görünen bu isimlendirme meselesi, aslında toplumların değer yargılarını, tarihsel süreçlerini ve bazen de kültürel önyargılarını yansıtan bir fenomen. İstanbul’da, işyerinde ya da sokakta karşılaştığımız her bir birey, toplumsal cinsiyetin ve çeşitliliğin farklı yönlerinden etkileniyor. Bu yazıda, rüzgar isimlerinin kökenlerini, toplumsal cinsiyet, çeşitlilik ve sosyal adalet açısından nasıl bir anlam taşıdığını irdeleyeceğiz. Rüzgar İsimleri: Doğanın…

Fino Tüy Döker Mi? Kültürel Görelilik ve Kimlik Üzerinden Bir Keşif Dünyanın dört bir yanındaki farklı kültürler, doğayı, insanı ve hayvanları farklı şekillerde algılar ve anlamlandırır. Her biri, kendi tarihsel deneyimlerinden, ekonomik yapılarından, ritüellerinden ve sembollerinden beslenerek benzersiz bir kimlik oluşturur. İnsanların kültürel yapıları, sadece bir topluluğun sosyal organizasyonunu değil, aynı zamanda çevreleriyle kurduğu ilişkileri ve hayvanlarla olan etkileşim biçimlerini de şekillendirir. Peki, bir Fino köpeği tüy döker mi? Bu basit bir sorudan çok daha fazlasını barındırıyor. Kültürel görelilik, hayvanlara bakış açılarımız ve kimlik inşa süreçlerimiz üzerine derinlemesine düşünmeyi gerektiriyor. Tüy Dökme: Biyolojik Bir Fenomenin Kültürel Okuması Fino köpekleri, tüylü…

Kelimeler, yalnızca seslerden ibaret değildir; onları kullanış şeklimiz, bakış açımızı, dünyayı algılayışımızı ve semboller üzerinden kurduğumuz anlam evrenini şekillendirir. “Sarfınazar edilmesi” gibi artık günlük dilde nadiren duyduğumuz bir ifade, edebiyatın kılcal damarlarında saklı bir duyarlılığı taşır. Bir anlatıda bir seçeneği neden göz ardı ederiz? Bir karakter bazen neden belirli bir düşünceyi sarfınazar eder? Bu sorular bizi sadece kelimenin anlamına değil, anlamın ve anlatı teknikleri aracılığıyla hayat buluşuna götürür. Sarfınazar: Dilin Edebî Arka Planı “Sarfınazar etmek” deyimi Arapça kökenli olup, Türkçede “hesaba katmamak”, “saymamak”, “dikkate almamak” ya da “vazgeçmek” anlamlarını taşır. Bu kavram, sadece bir şeyden fiziksel olarak vazgeçmekten öte, bakımından…

Mustafa Hamit Kıyıcı Kimdir? Bir Hikâye, Bir İsim, Bir Anı Giriş: Bir Anı, Bir Kişi Kayseri’de küçük bir kafede oturuyorum. Pencereden dışarı bakarken, havadaki soğuk rüzgarı hissedebiliyorum. Ama içimdeki sıcaklık, bana hep başka şeyleri hatırlatıyor. Bazı insanlar, tıpkı bir şarkının nakaratı gibi, bir yerlerde hep yankı yapar. Hani o şarkıyı dinlediğinizde geçmişin izlerini silmek mümkün olmaz ya, işte o şarkılar gibi. Mustafa Hamit Kıyıcı da benim için öyle bir isim. Sadece bir insan değil, bir anı, bir dönüm noktası. O ismin etrafında şekillenen, bazen güldüren, bazen hüzünlendiren bir hayat kesiti var. Bir akşam, yazın sonlarına doğru, bir arkadaşım bana Mustafa…

Tavuk Pişirme Süresi: Bir Yemeğin Tarihsel Yolculuğu Geçmişi anlamak, sadece eski zamanların birer kaydına göz atmakla kalmaz; aynı zamanda günümüzü de daha derinlemesine anlamamıza olanak tanır. Her bir tarihsel kesit, yalnızca o dönemin sosyal, kültürel ve ekonomik yapısını yansıtmakla kalmaz, aynı zamanda bugün de karşımıza çıkan alışkanlıklarımızın kökenlerine ışık tutar. Tarihe bakmak, sadece neyin nasıl yapıldığını değil, aynı zamanda neden bu şekilde yapıldığını da sorgulamamızı sağlar. Bu yazı, tarihi bir yemeğin — tavuk pişirmenin — evrimini ele alarak, bu basit ama çok yönlü besinin zaman içindeki dönüşümünü incelerken, pişirme süresinin değişen anlayışlarını keşfedecektir. Antik Dönemde Tavuk: İhtiyaç ve Gelenek Tavuk,…

Sayıları Kim Bulmuştur? Bir Antropolojik Perspektiften Kültürlerin Çeşitliliğine Yolculuk Bazen bir soru, bize sıradan gibi görünen bir şeyin derinliklerine inme fırsatı sunar. Mesela, “Sayıları kim bulmuştur?” diye sormak, kulağa basit bir soru gibi gelebilir. Ancak bu soruyu antropolojik bir perspektiften ele alırsak, sayılar ve onların kültürel anlamları, insanlık tarihinin ve toplumsal yapılarının nasıl şekillendiğini anlamamıza yardımcı olacak bir anahtar olabilir. Sayıların tarihi, sadece matematiksel bir gelişim sürecinin ötesine geçer; o, toplumların kimliklerini, ritüellerini, ekonomik sistemlerini ve sosyal yapılarını yansıtan bir aynadır. Hadi gelin, farklı kültürlerde sayıların ve sembollerin nasıl algılandığını, bu sayıların toplumsal yapıları nasıl etkilediğini keşfe çıkalım. Sayılar, insanlar…

Cumartesi Günü Mahkeme Olur Mu? İktidar, Kurumlar ve Toplumsal Düzen Üzerine Bir Analiz Toplumlar, günümüzden binlerce yıl önce olduğu gibi, hâlâ çeşitli güç ilişkileri ve düzenler etrafında şekilleniyor. Bu düzenin içinde, devletin sunduğu haklar, bireylerin sorumlulukları ve toplumsal normlar sürekli bir etkileşim içindedir. Güçlü bir devletin dayandığı en temel yapılar ise, kurumlar ve bu kurumların işleyişine dair toplumun kabul ettiği ideolojilerdir. Peki, mahkemelerin haftanın hangi günlerinde çalışacağı gibi gündelik bir soruya bakarak bu büyük yapıları nasıl anlayabiliriz? Hangi ideolojik bakış açıları, hangi güç ilişkileri bu gibi küçük ama önemli toplumsal kararları şekillendirir? Cumartesi günü mahkeme olur mu, yoksa bu sadece…

Okullar Hangi Genel Müdürlük’e Bağlı? İktidar, Demokrasi ve Eğitim Üzerine Bir Analiz Eğitim, her toplumun toplumsal yapısının ve kültürel üretiminin temel taşlarından biridir. Ancak, bir eğitim sisteminin nasıl işlediği, hangi değerleri ön planda tuttuğu ve hangi güç yapılarına dayandığı soruları, çoğu zaman göz ardı edilen ancak son derece önemli sorulardır. Okulların bağlı olduğu genel müdürlükler, bu güç yapılarını anlamanın anahtarı olabilir. Eğitimin, devletin ideolojik yönelimlerini, toplumsal yapıyı nasıl şekillendirdiğini ve bireylerin yurttaşlıkla ilişkisini anlamak, iktidar, kurumlar ve demokrasi gibi kavramları sorgulamayı gerektirir. İktidar ve Eğitim: Toplumun Yapı Taşları Eğitim sistemine dair sorular sormaya başladığınızda, karşınıza ilk çıkan kavramlardan biri “iktidar”…

Duruşma Tutanağını Kimler İmzalar? — Psikolojik Bir Mercekten Derin Bir Bakış Bir duruşma salonuna ilk kez girdiğinizde, sadece hukukun soğuk prosedürleri değil; aynı zamanda insan davranışlarının karmaşıklığıyla da yüzleşirsiniz. Her ne kadar hukuk sistemleri belirli kurallarla işliyor olsa da, insan zihninin bu kurallar karşısındaki tepki ve algısı, bilişsel süreçlerden duygusal tepkilere; bireysel motivasyonlardan sosyal etkileşim dinamiklerine kadar uzanan zengin bir psikolojik alanı barındırır. “Duruşma tutanağını kimler imzalar?” gibi görünüşte basit bir soru, aslında daha derin psikolojik katmanlara sahiptir. Tutanağa kimlerin imza attığı, sadece bir hukuki zorunluluk değil; bireysel farkındalığın, iktidar ilişkilerinin, grup dinamiklerinin ve duygusal zekânın da içinde yer aldığı…

Nehir mi Daha Büyük, Irmak mı? Bir Kavramın Derinliklerine Yolculuk Konya’nın geniş düzlüklerinde yürürken, birden aklıma takıldı: “Nehir mi daha büyük, ırmak mı?” Bu soruyu bir zamanlar okuduğum bir kitapta görmüştüm ama bir türlü net bir cevaba ulaşamamıştım. Sonra düşündüm: “Bunu bir araştırmalıyım.” İşin içine hem mühendislik gözlüğümle hem de insan yönümle bakmaya karar verdim. Ama, bu konuda derinlemesine düşünmek o kadar da basit değil. Hadi gel, bu iki su yolunun büyüklüğüne dair farklı bakış açılarını birlikte inceleyelim. Bilimsel Bakış: Nehir ve Irmak Arasındaki Teknik Farklar İçimdeki mühendis der ki: “Burada basit bir tanımlama yapmalıyız. Nehir, ırmak, her ikisi de…